Jak żywienie wpływa na rozwój? – wywiad z dietetykiem klinicznym

Na rozwój dziecka musimy patrzeć całościowo. Dbając o malucha holistycznie, możemy mieć pewność, że ma zapewnioną opiekę na najwyższym poziomie. Do współpracy zapraszam więc specjalistów z różnych dziedzin. Nie mogło zabraknąć także dietetyka klinicznego – mgr Agnieszki Lejk, która na co dzień pracuje z małymi dziećmi. Specjalnie dla Was, drodzy rodzice, przeprowadziłam wywiad, w którym dopytuję o wszystkie szczegóły związane z wpływem jedzenia na rozwój maluszka. Jestem pewna, że będzie to dla Was potężna dawka wiedzy!

1. Jakie są najczęściej spotykane błędy żywieniowe rodziców?

mgr Agnieszka Lejk: Obecnie większość społeczeństwa żyje w ciągłym biegu, czego efektem jest brak czasu na podstawowe czynności w ciągu dnia np. wybór odpowiedniej jakości produktów spożywczych  czy gotowanie. W takiej sytuacji rodzice, aby ułatwić sobie życie kupują półprodukty lub dania gotowe, które szybko można podgrzać. Niestety taka żywność w swoim składzie obfituje w cukry proste, nasycone kwasy tłuszczowe, nie wspominając o konserwantach, stabilizatorach, emulgatorach, barwnikach itp. Dodatkowo nieświadomi rodzice sięgają po produkty reklamowane jako żywność dedykowana dzieciom, która nie powinna być przez nie spożywana np. słodkie płatki śniadaniowe, jogurty owocowe, kremy czekoladowe do kanapek. Wszystkie te produkty są źródłem cukrów prostych oraz syropu glukozowo – fruktozowego.  Pierwszym objawem nadmiaru takiej żywności w diecie jest zmiana w zachowaniu dziecka objawiająca się wahaniem nastroju. Z początku  występuje nadpobudliwość, nadmierna aktywność, a po chwili przeradza się w ospałość i senność. W kolejności pojawia się nadwaga, otyłość, która predysponuje do problemów zdrowotnych np. insulinooporności, dyslipidemii, nadciśnienia.

2. Dlaczego dzieci tak lgną do słodyczy?

mgr Agnieszka Lejk: Cukier prosty działa jak narkotyk. Jeżeli będziemy go spożywać w dużych ilościach w organizmie dochodzi do ciągłego wahania poziomu glukozy we krwi i produkcji dużej ilości insuliny. Niski poziom glukozy wzmaga chęć na słodycze, ponieważ jest to najprostszy sposób, aby szybko go podnieść. Ze względu na to, że węglowodany zawarte w słodkich przekąskach mają w swoim składzie cząsteczki o bardzo krótkiej budowie proces ich metabolizowania jest bardzo szybki. W takiej sytuacji w organizmie dochodzi do obniżenia poziomu glukozy we krwi w bardzo krótkim czasie, a następnie organizm będzie chciał go szybko podnieść. Z drugiej strony cukier wpływa na zwiększenie poziomu serotoniny i dopaminy, które są neuroprzekaźnikami wywołującymi uczucie szczęścia. Każdy z nas podświadomie będzie chciał utrzymać ten stan jak najdłużej, dlatego często sięgamy po nie jako nagrodę i tego uczymy nasze dzieci.

3. Jak cukier wpływa na funkcjonowanie i zachowanie dziecka?

mgr Agnieszka Lejk: Jak już wcześniej wspomniałam nadmierne spożycie słodyczy u dzieci predysponuje do wahania nastroju, które związane jest z metabolizmem węglowodanów. Po spożyciu batonika, cukierka czy kawałka czekolady następuje bardzo szybki wzrost poziomu glukozy we krwi i dziecko nie może się skupić, zaczyna być nadaktywne. Jednak taka sytuacja nie trwa długo gdyż trzustka produkuje zbyt duże ilości insuliny, aby go szybko obniżyć. Po około godzinie od takiego posiłku dziecko staje się ospałe i senne. W takiej sytuacji organizm potrzebuje kolejnej porcji energii i dzieci znowu sięgają po słodycze, ponieważ one szybko jej dostarczą. Powstaje błędne koło, które prowadzi do początku uzależnienia od tego typu przekąsek.

4. Jak ograniczyć cukier w diecie dziecka, które jest uzależnione od słodyczy?

mgr Agnieszka Lejk: Na pewno trzeba to robić małymi krokami i proponować dziecku zdrowe zamienniki.  Jeżeli ma ochotę na jogurt owocowy to można zaproponować koktajl na bazie jogurtu naturalnego, banana i mrożonych truskawek. Słodycze kupowane w sklepie zastąpić domowymi wypiekami, gdzie kontrolujemy ilość cukru dodanego oraz pozbywamy się syropu glukozowo – fruktozowego. W przypadku dziecka, które uzależnione jest od cukru należy go powoli odzwyczajać od smaku słodkiego np. zamiast 3 łyżeczek cukru do herbaty może wystarczą dwie, później jedna, a na końcu będzie pił gorzką. W przypadku słodkich przekąsek można umówić się z dzieckiem, że będą one spożywane tylko w konkretne dni i w ograniczonych ilościach.

5. Czym można zastąpić słodycze?

mgr Agnieszka Lejk: Alternatywą dla słodyczy są owoce, które również zawierają cukier prosty pod postacią fruktozy. Można samemu przygotować (również z dzieckiem) zdrowe przekąski. Mogą to być ciasteczka owsiane, batoniki na bazie orzechów i gorzkiego kakao, domowy krem orzechowy, galaretka czy lody. Przepisów jest bardzo dużo i zawsze zachęcam do ich spróbowania. Sama bardzo często gotuję i piekę więc u mnie pacjent dostaje tylko sprawdzone i łatwe rozwiązania. Jeżeli nie mamy czasu to można kupić w sklepie gorzką czekoladą powyżej 70% kakao, suszone owoce, orzechy bez soli, panierek czy czekolady. Proszę również zwracać uwagę na skład produktu. Nieświadomy konsument często kupuje produkty obfitujące w syrop glukozowo – fruktozowy, cukier, nasycone kwasy tłuszczowe oraz sztuczne dodatki. Należy pamiętać, że słodycze nie są wyłącznym źródłem cukrów prostych. Nagminnie syrop glukozo – fruktozowy dodawany jest do parówek, wędlin próżniowo  paczkowanych, konserw mięsnych i rybnych, pieczywa z długim terminem ważności, ketchupów, musztard, sosów itp.

6. Co oprócz cukru szkodzi dzieciom najbardziej?

mgr Agnieszka Lejk: Niestety oprócz cukru w omawianej wcześniej żywności znajdują się często tłuszcze trans, które predysponują do powstawania nadwagi, otyłości oraz wszystkich konsekwencji zdrowotnych wchodzących w skład tzw. zespołu metabolicznego. Tłuszcze trans powstają pod wpływem utwardzania tłuszczów roślinnych, dlatego ich głównym źródłem w diecie są produkty piekarnicze i cukiernicze (szczególnie pączki, faworki, ciasta, ciasteczka czy chleb tostowy). Dodatkowo znajdują się one w słonych przekąskach (chipsy, paluszki, krakersy), fast foodach (głównie we frytkach), zupach z proszku, gotowych sosach, koncentratach do zup oraz majonezie. Obecnie obserwuj się, że znacząca część dzieci ma nieprawidłowo zbilansowaną dietę o dużej  gęstości energetycznej. Brak warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów, chudego nabiału, mięsa drobiowego o prawidłowej obróbce termicznej, a nadmiar słodyczy, słonych przekąsek i słodkich płynów powoduje, że w znaczącej grupie dzieci pojawiają się takie problemy zdrowotne jak: insulinooporność, stłuszczenie wątroby, dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze.

7. Dlaczego prawidłowe żywienie jest tak ważne w rozwoju dziecka?

mgr Agnieszka Lejk: Prawidłowo zbilansowana dieta pod względem zawartości w niej makroskładników, mikroelementów i witamin wpływa korzystnie na procesy rozwojowe szczególnie wzrastania i dojrzewania. Jeżeli w tym okresie pojawiają się niedobory zarówno ilościowe jak i jakościowe mogą mieć one konsekwencje w gorszym funkcjonowaniu układu odpornościowego, mniejszej wydolności krążeniowo – oddechowej, zaburzeniach w rozwoju tkanki kostnej, nadmiernej drażliwości oraz braku koncentracji uwagi. Jeżeli pojawia się nadmierna podaż energii z żywieniem w stosunku do wydatku energetycznego obserwuje się u dzieci tendencję do nadwagi i otyłości, a w późniejszym czasie pojawiają się dodatkowe problemy zdrowotne omawiane powyżej.

Podsumowując dzieci są specyficzną grupą, która wymaga dużej uwagi pod względem wdrażania u nich prawidłowych nawyków żywieniowych. Jeżeli nam się to uda to unikniemy wielu chorób, dziecko będzie uzyskiwało lepsze wyniki w nauce, będzie miało więcej energii i chęci do spełniania swoich marzeń. Przecież dla każdego rodzica ważne jest, aby ich dzieci były szczęśliwe i cieszyły się życiem każdego dnia.

Popularne artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *